pozzo

Andrea Pozzo, De triomf van de Heilige Ignatius

Wie te lang omhoog kijkt in de Sant’Ignazio-kerk in Rome kan last krijgen van duizeligheid. Zonder computer heeft een kunstenaar, Andrea Pozzo, met verf een virtuele werkelijkheid geschapen die niet te bevatten is. De lijnperspectief van de (echte) ramen gaat naadloos over in de fictie van geschilderde architectuur, omzwermd door mensfiguren. Op het midden van de kerkvloer bevindt zich een marmeren schijf; alleen van daaruit kloppen de echte en de fictieve perspectief met elkaar.

Centraal in de verte staat Christus, alles lijkt in zijn richting te worden getrokken. Net onder hem in een iets donkerder tint de heilige Ignatius van Loyola, de stichter van de Jezuïetenorde. Hij straalt licht uit naar alle kanten en verbeeldt de onovertroffen zendingsdrang van de rooms-katholieke kerk en leidt de gelovigen naar Jezus.

Als decorschilder was Pozzo vertrouwd met het theater, waarin alle disciplines dienstbaar moeten zijn aan het geheel. Door de grenzen van de plafondschildering te verstoppen ontstaat een ultieme vorm van gezichtsbedrog, het trompe l’oeil. Architectuur, beeldhouwkunst en schilderkunst versmelten tot meerdere eer en glorie van de (kerkelijke) macht. Barok is hier synoniem met propagandakunst.

N.B. Toen het geld opraakte, kon het plan voor een koepel boven het altaar niet doorgaan. Geen nood, Pozzo schilderde er wel een!

nog meer illusionisten zien?

nog meer plafonds?