barok

JR, Pantheon Parijs

Een te gekke kunststroming want in de 17e eeuw was het niet snel ‘té’. Goud, drama en zinsbegoochelende illusies vliegen je om de oren in de barok. Maak kennis met een wervelende periode.

barok x 3

Om het even moeilijk te maken: er zijn drie soorten barok. Gelukkig delen ze de belangrijkste kenmerken dus zul je ze gemakkelijk kunnen herkennen. Hieronder op een rijtje.

1

Allereerst de stijl van het rijke Franse hof. Daar liet koning Lodewijk de 14e zich omringen met spiegels, wandtapijten, goud en glitter. Op deze manier kon er geen enkele twijfel bestaan over zijn grootsheid.

2

Dan is er, en dit is de bekendste baroksoort, de kunst die in opdracht van de kerk werd geproduceerd. Na de reformatie stroomden de roomse kerken leeg. De paus bestelde een beeldend charme-offensief. Dat werd de kerkelijke barok.

Pozzo, st Ignatius

3

En last but not least bestaat er heuse Nederlandse barok! Ons kleine landje heeft zowaar een eigen hoofdstuk in de kunstgeschiedenis. De 17e eeuw wordt in de Noordelijke Nederlanden ‘de Gouden Eeuw’ genoemd. ‘We’ waren erg succesvol in de handel. Daarom waren het niet de koningen en bisschoppen die de belangrijkste opdrachtgevers waren, maar bestelden rijk geworden burgers kunstwerken naar hun smaak.

Rembrandt, Oopjen

Hoewel er verschillen zijn tussen deze drie, zijn er ook meer dan genoeg overeenkomsten te zien. De naam van de stroming is afgeleid van het Portugese woord ‘barroco’ dat ‘onregelmatig gevormde parel’ betekent. Barokke kunst is inderdaad dynamisch en grillig, zeker in vergelijking met de koele, symmetrische kunst van de renaissance daarvoor. Het doel van barokke kunst was dan ook de kijker in vervoering te brengen. Hieronder vind je voorbeelden van kunstwerken die daar goed in slagen. Laat je meeslepen door de barok!

De belangrijkste kenmerken van barokke kunst vind je hieronder uitgelegd aan de hand van een aantal voorbeelden. Emotie bij Bernini, drama bij Gentilleschi, dynamiek bij Rembrandt en Italia.